|
Çin mutfağı denince akla önce çeşit çeşit baharat ve sosla tatlandırılmış sebzeler, etler ve balıklar gelir. verimli toprakları ve denize kıyısı olan güney bölgesinde balık ve sebzelere dayalı bir mutfak oluşurken toprakları verimsiz, iklim şartları zor olan kuzey bölgesinde turşu ve konserve yöntemleri gelişmiş
Çin mutfağı; temelini gelenekleri, malzemeleri, hazırlanması, sunumu, paylaşım ve yenilme usulüyle Çin kültürünün oluşturduğu bir lezzet şöleni... İmparatorları, istilacıları, felsefe ve tıbbıyla dünyanın en büyük, en lezzetli ve en renkli kültürlerinden biri... Eski dönemlerde, İmparatorluk ailesi tarafından yiyeceğe en yüksek sanat olarak bakılması, Çin mutfağının gelişiminin en önemli etkenlerinden olmuş. Soylu aile için en ender bulunan baharat ve bitkiler özenle toplanıp leziz yiyecekler ve görsel şölenler hazırlanmış. Öte yandan köylüler pirinç, beyaz mısır, yerel sebzeler ve domuz ile hazırladıkları yiyeceklerle beslenmişler. Çin mutfağı denince hepimizin aklına çeşit çeşit baharat ve soslarla süslenmiş sebzeler, et ve balıkla donanmış cıvıl cıvıl sofralar geliyor. Mutfağın renk ve dinamizminde aslında ülkenin büyüklüğünün etkisi çok. Verimli toprakları ve denize kıyısı olan güney bölgesinde çeşitli balık ve sebzelere dayalı bir mutfak oluşurken toprakları verimsiz, iklim şartları zor olan kuzey bölgesinde, kıtlık korkusuyla turşu yapma ve konserve yöntemleri gelişerek, bunlara odaklanmış bir mutfak oluşmuş. İştah açıcı kokuları, damaktan uzun süre çıkmayan lezzetleri olan bu yiyecekler hazırlanırken bolca sos ve baharat kullanılmakta. Yemeklere farklı lezzet ve renk katan bu temel soslar (büyük marketlerde kolayca bulabileceğimiz) açık ve koyu soya sosu, acı biber, sarımsak, istiridye, hoisin soslarıdır. Tabii baharatı da unutmamak gerek… Çin mutfağında, sosların yanında çok çeşitli baharat da eklenerek yiyeceklere yeni boyutlar kazandırılır. Kızartılmış etlerin yanında sunulan soslarda aromatik koku ve lezzet için, yüzyıllar önce reçetesi geliştirilen Çin’e özgü beş baharat (Çin anasonu, Çin tarçını kabuğu, Sichuan tane biberi, Rezene tohumu, Baharat
Adası’ndan getirilen karanfil) kullanılır. Buğulama ya da buharda pişirilmiş yiyeceklere ise Çin anasonu ve Çin tarçınıyla hazırlanmş soslar lezzet ve aroma katar. Bazı kızarmış etlerin yanında taze ya da turşu olarak kullanılan zencefil tatlı ve iştah açıcı bir etki bırakırken kızartmanın ağırlığını da bastırır. Kimine göre itici, kimine göre ise iştah açıcı kokusuyla maydanozun kuzeni kişniş de Çin mutfağının demirbaşlarından biridir. Kokusu ve tadı balıkla çok uyumludur. Balık kokusunu bastırırken yiyeceğe değişik bir lezzet katar. Ayrıca çorba ve soslarda da değişik ve etkileyici aroma verir. Frenk soğan, yeşil soğan ve sarımsak ise hamurlu çorba ve kızartma etlerde lezzeti arttırıcı ve iştah açıcı bir etki bırakır. Acı biber de özellikle acı sevenler için iştah açan, lezzet veren, sık kullanılan temel baharat gurubundadır. Çin’in yüzölçümünün büyüklüğü, iklim ve doğa şartları nedeniyle farklı bölgelerde sekiz değişik mutfak doğmuştur. Fakat dünyada genel olarak en çok ikisi tanınır: Güneyde Kanton (Guangdong) ve Kuzeyde Pekin mutfakları. Kanton mutfağı
Ülkenin güney bölgesinin, 1600 km’ye yakın uzun sahili ve yarı tropik iklimi çok çeşitli sebze, meyve ve çayların yetiştirilmesine olanak sağlar. Çeşitli sebzelerin yanında bol miktarda deniz ürünleri, kuşlar, dana, domuz ve çok farklı mantarlar da kullanılarak çeşit çeşit yiyecekler hazırlanır. Bu mutfağın özelliği çeşitli yiyecekleri yüksek ateşte, hızlı pişirerek tazelik, renk ve lezzetlerini kaybetmeden sofraya getirmektir. Pekin mutfağı Kuzey bölgesinin soğuk ve kuru iklimi yiyeceklerin hazırlanmasında kullanılan malzemeleri sınırlıyor. Bu mutfağın temeli olan barbekü ve kızartma yöntemlerini Çin’de uzun süre hüküm süren Moğollar getirmiş. Bölgenin en bilinen yemeği Pekin ördeği. Genelde etler ve balıklar kızartılır ya da açık ateşte pişirilir. Temel sebze lahana çorba, et ve balık yemeklerine katılır. Güney mutfağından farklı olarak buğday ve süpürge darısı kullanılır. Erişteler, küçük ekmekler, etli turtalar bölgenin lezzetli ve tipik yiyecekleridir. Ayrıca tatlıları da anmak gerek. Özellikle ballı elma, çırpılmş kremalı kestane püresi ve meyve salatasını.
|